Delft Ongepolijst
Van industriestad naar internationale technologische innovatiehub
Delft verandert in hoog tempo van een industriestad in een internationale technologische innovatiehub en studentenstad. Die transitie is zichtbaar in de gebouwen, bedrijven en plekken waar de oude en nieuwe economie elkaar letterlijk raken.
Wat gebeurt er met de fysieke en sociale identiteit van Delft wanneer industrie, vakmanschap en arbeiderscultuur plaatsmaken voor kennis, technologie, defensie, wonen en nieuwe stedelijke functies?
Omgevingsvisie-Delft-2040 (pagina 114!)
https://media.delft.nl/pdf/Omgevingsvisie/Omgevingsvisie-Delft-2040.pdf
Website gemeente over Schieoevers:
https://www.delft.nl/schieoevers

De Porceleyne Fles
Ochtend foto
De Porceleyne Fles is een van de laatste grote zichtbare overblijfselen van het industriële Delft. Sinds de zeventiende eeuw wordt hier Delfts aardewerk geproduceerd en het bedrijf is daarmee een directe verbinding met de ambachtelijke en industriële geschiedenis van de stad. Tegelijkertijd opereert de fabriek in een Delft dat steeds sterker wordt gedomineerd door technologie, kennis en dienstverlening. De locatie biedt daarmee een blik op de vraag hoeveel ruimte er in de moderne stad nog is voor traditionele productie en ambacht.
email:
s.vande.ven@royaldelft.com

Station
Ochtend foto
Het voormalige Delftse stationsgebouw uit 1885 laat een heel andere vorm van stedelijke transformatie zien. Het gebouw verloor zijn oorspronkelijke functie als publieke reizigershub en werd onderdeel van een nieuwe, commerciële omgeving met horeca en kantoorruimte. Waar het station ooit dagelijks door grote aantallen reizigers werd gebruikt, is het nu onderdeel van een zorgvuldig vormgegeven en geprivatiseerde stedelijke omgeving. De plek laat zien wat er gebeurt wanneer industrieel en infrastructureel erfgoed wordt opgenomen in de nieuwe economie van de stad.

Roeiclub
Ochtend foto

Loods van Prysmian
Ochtend foto
Je moet hier het eigen terrein op
De voormalige loods van kabelproducent Prysmian vertegenwoordigt de periode waarin Delft een belangrijke industriële productiestad was. Kabelproductie en zware industrie bepaalden hier decennialang het werk en het stadsbeeld. Nu de industriële activiteiten grotendeels zijn verdwenen, staat de loods symbool voor de vraag wat er met deze grootschalige bedrijfsgebouwen gebeurt wanneer hun oorspronkelijke functie verdwijnt. De plek vormt daarmee een schakel tussen het industriële verleden en de nieuwe ruimtelijke ontwikkeling van Delft.

Kraakpand
Ochtend foto

Bacinol2
Ochtend foto
Bacinol 2 is een voorbeeld van hoe industrieel erfgoed tijdelijk een nieuwe culturele en creatieve betekenis kan krijgen. Het gebouw, dat onderdeel was van de industriële geschiedenis rond de Delftse Schie, werd een plek voor kunstenaars, ontwerpers en creatieve ondernemers. Daarmee werd niet alleen een oud gebouw behouden, maar ontstond ook ruimte voor een andere vorm van ondernemerschap. Bacinol 2 laat zien hoe de creatieve sector een tussenfase kan vormen tussen industrie en de nieuwe stedelijke economie.
email
info@huszar.nl

Pakhuis naast Nieuwe Haven
Ochtend foto

Pakhuis langs Schie (470)
Ochtend foto
tekst

Roeivereniging
Ochtend foto
email:
info@laga.nl

Naast Roeivereniging
Ochtend foto
tekst

Gist- en Spiritusfabriek (kantoor)
Vroege ochtend foto
De voormalige Gist- en Spiritusfabriek is een van de meest bepalende industriële complexen uit de Delftse geschiedenis. De fabriek groeide uit tot een omvangrijk productiegebied aan de Schie en bood generaties Delftenaren werk. Met het verdwijnen van de oorspronkelijke productie verandert ook de betekenis van het terrein. De gebouwen en infrastructuur herinneren aan een tijd waarin Delft niet alleen een stad van kennis was, maar ook een stad waar daadwerkelijk op grote schaal werd geproduceerd.
zie ook:
https://www.boei.nl/projecten/grote-kantoor-dsm-delft/

DSM (01)
Ochtend foto
Het voormalige DSM-terrein laat de overgang zien van grootschalige chemische industrie naar een stad waarin kennis en technologie een steeds grotere rol spelen. Waar hier jarenlang industriële productie plaatsvond, krijgt het gebied geleidelijk nieuwe functies. De locatie is daarmee interessant omdat de verandering niet alleen gaat over het verdwijnen van fabrieken, maar ook over de vraag welke economische activiteiten ervoor in de plaats komen. Het terrein vormt een fysieke overgang tussen het industriële Delft en de hedendaagse innovatie-economie.

Kabeldistrict (01)
Ochtend foto
Het Kabeldistrict is misschien wel een van de duidelijkste voorbeelden van de huidige transitie. Op het voormalige industrieterrein van de Nederlandse Kabelfabriek maakte grootschalige productie plaats voor een gebied dat wordt ontwikkeld voor wonen, werken en stedelijke voorzieningen. Waar ooit kabels werden geproduceerd, ontstaat een nieuwe stadswijk. Het gebied maakt daarmee zichtbaar hoe industriële ruimte in korte tijd verandert in aantrekkelijke stedelijke ontwikkellocatie — en welke gevolgen dat heeft voor het karakter en de betaalbaarheid van de stad.

Kabeldistrict (02)
Ochtend foto
Kabeldistrict heeft veel bedrijven ervoor gehad, zie:
In Delft lag het bedrijf aan de Schie. Vanaf het begin was er – via een draaischijf – spooraansluiting. In 1917 besloeg het terrein 4 hectare. Er reden vier stoomkranen met een hefvermogen van 5 tot 10 ton en een elektrische kraan van 3 ton [2]. Helaas lijken er hiervan geen foto’s bewaard te zijn.
Vanaf 1964 was de Pletterij samen met buurman Spoorijzer betrokken bij de bouw van de “Staalbouwflats” in Delft. Die hadden een stalen in plaats van een betonnen skelet. De Pletterij en Spoorijzer bouwden die stalen skeletten.
In 1966 werd de Pletterij (met 350 werknemers) overgenomen door Nederhorst. Dat nam ook buurman Spoorijzer over en voegde de twee bedrijven per 1 januari 1968 samen tot de Pletterij-Spoorijzer-Delft (PSD). De Staalpoot van het chaotisch bestuurde Nederhorst bleef bedrijven overnemen. In 1969 werden de machinefabriek Braat in Rotterdam, de Nederlandse Kraanbouwmaatschappij in Utrecht en Werkland in Nieuw Weerdinge met de PSD samengevoegd tot de Nederlandse Constructiebedrijven en Machinefabrieken met als afkorting NCM. Begin 1974 ging de NCM Delft (met nog 300 werknemers) dicht. Het terrein van de Pletterij werd overgenomen door de ernaast gelegen Nederlandsche Kabel Fabriek. Er is niets wat aan de Pletterij herinnert.
http://www.industriespoor.nl/PletterijEnthoven.htm
tekst

Kabeldistrict (02, zijkant)
Ochtend foto
emails bedrijven:
info@stage-drapes.nl
info@newfuturelab.nl
info@delft-circuits.com
info@dekabelfabriek.nl
info@dekoperenkat.nl
info@rable.com
info@hal015.nl
contact@strandbeest.com
art@kineticart.nl
info@krisglas.nl
hello@loftstudiodelft.nl
info@vanbemmelenbouw.nl

Lijm & Cultuur (01)
Ochtend foto
Lijm & Cultuur bevindt zich op een voormalige industriële locatie en laat zien hoe oude productiegebouwen een nieuwe culturele functie kunnen krijgen. De plek biedt ruimte aan kunstenaars, evenementen en creatieve makers, terwijl de industriële architectuur grotendeels onderdeel blijft van de identiteit. Daarmee is het een voorbeeld van hergebruik waarbij het industriële verleden niet volledig wordt uitgewist, maar juist als decor en onderdeel van de nieuwe functie blijft bestaan.

Lijm & Cultuur (02)
Ochtend foto
emails bedrijven:
info@ohmfestival.nl
info@lijmencultuur.nl
info@improve.nl
karin@kkida.com
info@lijmencultuur.nl

Lijm & Cultuur (04)
Ochtend foto
tekst

Lijm & Cultuur (03)
Altijd tegenlicht
tekst

Lijm & Cultuur (05)
Ochtend foto
tekst

Lijm & Cultuur (06)
Ochtend foto
tekst

Warmtekrachtcentrale
Ochtend foto
In het gasturbinelab van de TU Delft krijgt een technologie uit de fossiele industrie een nieuwe toekomst. Gasturbines werden lange tijd ingezet voor grootschalige energieopwekking, maar worden nu onderzocht voor toepassingen met onder meer waterstof en klimaatneutrale energie. De locatie laat daarmee zien hoe Delft niet alleen afscheid neemt van zijn industriële verleden, maar bestaande technische kennis opnieuw inzet voor de energietransitie. Tegenover de verdwijnende gascentrale aan de Schieweg staat hier een laboratorium waar wordt gewerkt aan de volgende generatie energievoorziening.

Energieweg 15
Ochtend foto
tekst

Surinamestraat
Ochtend foto
Onderdeel van Machinefabriek Reineveld
De kleine bedrijfs- en werkplaatsen aan de Surinamestraat vormen een veel kleinschaliger beeld van het industriële Delft. Tussen de woonbebouwing zijn plekken ontstaan waar ambachtelijke bedrijven, werkplaatsen en kleine ondernemers hun activiteiten voortzetten. Juist deze plekken vallen gemakkelijk buiten het grote verhaal van de TU Delft en de nieuwe technologische economie. Ze laten zien dat de oude werkstad niet volledig verdwenen is, maar zich op kleine schaal tussen de woningen en nieuwe stedelijke ontwikkelingen handhaaft.
emails:
nfo@queensdelft.nl
info@womenlovehealth.nl

Pasteurstraat (arbeiderswoning)
Ochtend foto
tekst

J. C. van Markenweg
Ochtend foto
tekst

Hecht Technology B.V.
Ochtend foto
Hecht Technology vertegenwoordigt de nieuwe generatie Delftse maakindustrie. Waar de klassieke industrie draaide om grote fabrieken en massaproductie, draait de hedendaagse technologische industrie steeds vaker om gespecialiseerde kennis, precisietechniek en kleinschalige productie. De locatie laat daarmee zien hoe industrie niet simpelweg uit Delft verdwijnt, maar van karakter verandert. De fabriek van vroeger maakt plaats voor een technologische werkplaats waarin kennis en productie steeds dichter bij elkaar komen.

Vakwerkhuis
Ochtend foto
Het Vakwerkhuis vormt een contrast met de grootschalige industrieterreinen en hightechbedrijven. Hier staat juist het ambacht en het werken met de handen centraal. In een stad die zich steeds nadrukkelijker profileert als internationale kennis- en innovatiehub, laat deze plek zien dat praktische vaardigheden en traditionele maakcultuur nog altijd onderdeel zijn van Delft. Het Vakwerkhuis biedt daarmee een ander perspectief op de transitie: niet alleen wat er verdwijnt, maar ook wat zich weet aan te passen en te blijven bestaan.
emailadressen:
info@smnlarchitecten.nl
info@ochicken.nl
info@vakwerkarchitecten.nl
info@@vakwerkhuis.com
info@plfondsenwerving.nl
middag foto’s

Watertoren
Middag foto
email:
info@watertorendelft.nl

Gist- en Spiritusfabriek (fabriek)
Middag foto
tekst

API building
Late middag foto
Op de TU Delft-campus ondergaat het voormalige API-gebouw, de kenmerkende ‘omgekeerde badkuip’ uit 1977, een opmerkelijke functiewijziging. Het gebouw, dat ooit verbonden was met de zware procesindustrie en civiele technologie, krijgt een nieuwe rol binnen een zwaar beveiligd innovatiecentrum voor het Ministerie van Defensie. Daarmee verandert niet alleen de functie van het gebouw, maar ook de context waarin wetenschap en technologie worden ontwikkeld. De locatie maakt zichtbaar hoe de Delftse kenniseconomie steeds sterker verbonden raakt met nationale veiligheid, defensie en geopolitieke ontwikkelingen.

Beest Boulders
Middag foto
Een voormalige industriële fabriekshal aan de Mercuriusweg kreeg in 2026 een nieuwe bestemming als boulderhal. De transformatie laat een andere kant van de Delftse ontwikkeling zien: werkplaatsen die hun productiefunctie verliezen en onderdeel worden van een nieuwe stedelijke vrijetijdseconomie. Tegenover de actieve maakindustrie van de lasersnijder staat hier een gebouw waarin de industriële geschiedenis vooral nog in de architectuur aanwezig is. Samen vormen beide locaties een beeld van de verschuiving van Delft als productiestad naar een stad van kennis, diensten en vrije tijd.
emailadres:
delft@beestboulders.com

Schoorsteen langs Schie
Middag foto
tekst

Gist- en Spiritusfabriek (kantoor zijkant)
Late middag foto
tekst

Tegelmagazijnen
Middag foto
emailadressen:
nl@ney.partners
look@mmid.nl

Laboratorium faculteit werktuigbouwkunde
Middag foto
emailadressen:
info@connekt.nl
post@cepezed.nl
leanandgreen@connekt.nl

TU Delft Reactor Instituut
Late middag foto
tekst

Scheepswerf Bocxe
Middag foto
Bij de Delftse Schie ligt Scheepswerf Bocxe, een van de oudste nog actieve scheepswerven van Nederland en inmiddels in handen van de zevende generatie. De werf vertegenwoordigt een directe lijn naar de arbeiders- en industriestad Delft. Tegelijkertijd staat dit familiebedrijf onder druk door strengere milieuregels en de oprukkende woningbouw langs de Schieoevers. Opmerkelijk genoeg draagt de werf zelf bij aan de verduurzaming van de stad door elektrisch aangedreven vaartuigen te bouwen. De locatie laat daarmee zien hoe traditionele industrie probeert te overleven én zich aanpast binnen een snel veranderend Delft.
emailadres:
info@scheepswerf-bocxe.nl

Mapiq Workplace
Middag foto
email:
info@mapiq.com

KPN
Middag foto
tekst

Kabelfabriek (achterkant)
Middag foto
tekst

Machinefabriek Mechanica (Schie)
Middag foto
email:
mailbox@mechanicadelft.nl

Carapace Biopolymers
Middag foto
tekst

Gasturbine
Late middag foto
Is al gesloopt!
De Warmtekrachtcentrale is een markant overblijfsel van de energie-infrastructuur die de industriële ontwikkeling van Delft mogelijk maakte. Het gebouw vertegenwoordigt een tijd waarin energievoorziening direct verbonden was met lokale industrie en grootschalige productie. Nu de stad zich richt op verduurzaming en nieuwe energiesystemen verandert ook de betekenis van dergelijke installaties. De centrale maakt de energietransitie zichtbaar als een ruimtelijke verandering: oude infrastructuur verdwijnt, terwijl nieuwe technologie haar plaats inneemt.

Laserbeest
Middag foto
Onderdeel van Machinefabriek Reineveld
In een onopvallend Delfts bedrijfspand bevindt zich een moderne lasersnijder: een kleinschalige productielocatie waar traditioneel vakmanschap en hightech maakindustrie samenkomen. Aan de buitenkant lijkt het pand onderdeel van het industriële Delft van vroeger; binnen wordt gewerkt met technologie die past bij de kenniseconomie van vandaag. De locatie laat zien dat de Delftse maakindustrie niet alleen verdwijnt, maar zich ook vernieuwt. Juist op plekken als deze ontmoeten praktische vakkennis, ondernemerschap en de technische kennis van de TU Delft elkaar.
email:
info@laserbeest.nl

Vervaeke Nederland
Middag foto
emailadres:
info@vervaeke.com
FONDSEN
— Fondsbjp
Vooronderzoek: 8800 waarvan 6.400 euro tijdsinvestering en 2.400 euro onkosten (10/12 weken uitslag)
https://fondsbjp.nl/subsidies/vooronderzoekssubsidie/
Uitvoer: max 36.000: (10/12 weken uitslag)
https://fondsbjp.nl/subsidies/uitvoeringssubsidie/
— Cultuurfonds Zuidholland
!Ontwikkelbijdrage! 5000 (vanaf september), 1 week scan, daarna aanvraag met 4 weken later uitslag.
Als individuele maker en/of collectief (kunst en ambacht) kan je bij ons doorlopend geld aanvragen voor je publieksgerichte activiteit of voor een bijdrage aan je professionele ontwikkeling. In samenwerking met voordekunst ondersteunt het Cultuurfonds vanaf nu individuele cultuurmakers en collectieven in alle disciplines, zoals kunstenaars, theatermakers, spoken word artiesten, restauratiemetselaars, fotografen, jonge musici, erfgoedhoveniers, keramisten, papierrestaurators etc.
Het ontwikkelbudget is bedoeld voor onderzoek, workshop/masterclass/cursus/training, experiment en apparatuur. Budget voor de voorfase van een project, om de ruimte te bieden om ideeën te testen en verder te ontwikkelen voordat ze volledig uitgevoerd moeten worden.
https://www.cultuurfonds.nl/aanvragen/individuele-aanvragen
— Amarte (project max 25000), 7 weken na aanvraag uitslag)
Ontwikkelbijdrage 2750
Een ontwikkelbijdrage is bedoeld om jouw makerschap te verdiepen. Je kunt de bijdrage bijvoorbeeld gebruiken voor een onderzoeksperiode waarin je met nieuwe vormen, methoden of materialen experimenteert.
Als je een aanvraag doet voor een ontwikkelbijdrage dan is het voornamelijk van belang om jezelf als maker voor te stellen. Daarnaast vertel je ons over hoe je de ontwikkelperiode wil vormgeven en met welk doel. Je hebt misschien nog geen concrete uitkomst voor ogen, maar het is wel goed om ons te laten weten wat je wil onderzoeken, of waar je mee wil experimenteren en waarom dit belangrijk is voor de ontwikkeling van jouw praktijk.
Projectbijdrage 5.500
Voor het realiseren van nieuw werk waarbij het plan wel al concreet is, kun je een projectbijdrage aanvragen. Ook bij een aanvraag voor een projectbijdrage vinden we het belangrijk dat het project bijdraagt aan jouw ontwikkeling als kunstenaar. Laat dus in je aanvraag weten hoe het project jou van punt A, waar je nu bent, zal brengen naar punt B, waar je wil zijn.
Richtlijnen:
Indien een aanvraag wordt gedaan voor het maken van een kunstboek, dient naast de makersdrang te worden geformuleerd hoe dit werk een op zichzelf staand kunstproject is. Publicaties met een overzicht van eerder gemaakt werk komen niet in aanmerking. (dus bijzondere druk of vorm/materiaal)
— Bij geen Fondsbjp subsidie de Rauw&Wauw aanpak:
Jurriaans voor drukkosten (50-%)
Jaap Harten Fonds (25% van totale projectkosten)
Sponsors zoeken die iets hebben met onderwerp of plek. 10boeken + logo voor 250€
Pre-sale aan verkoopplekken zoals winkels en conceptshops, enz.
–Niet meteen boek maken maar fotoexpositie in Kadmium. Belangrijk voor fondsen is bereik naar publiek