Delft Ongepolijst
Van industriestad naar internationale technologische innovatiehub
Delft verandert in hoog tempo van een industriestad in een internationale technologische innovatiehub en studentenstad. Die transitie is zichtbaar in de gebouwen, bedrijven en plekken waar de oude en nieuwe economie elkaar letterlijk raken.
Omgevingsvisie-Delft-2040 (pagina 114!)
https://media.delft.nl/pdf/Omgevingsvisie/Omgevingsvisie-Delft-2040.pdf
Erfgoed Delft
https://erfgoeddelft.nl/over-ons
Bijdrage Gemeente Delft
Artikel 22:9 Beoordelingscriteria
1. Aanvragen om subsidie voor activiteiten als bedoeld in artikel 22:4 die tijdig zijn ingediend, volledig zijn en die voldoen aan de voorwaarden en verplichtingen genoemd in dit hoofdstuk, worden beoordeeld aan de hand van de criteria in genoemd in het tweede lid.
2. De subsidieaanvragen worden beoordeeld op de volgende criteria waar puntenscores aan verbonden worden:
a. De mate waarin het project bijdraagt aan de programmalijnen (3 punten)
b. Artistieke kwaliteit van het project (4 punten):
■ Vakmanschap; geef een overzicht van de betrokken medewerkers en toon aan dat zij beschikken over de kwaliteiten en professionaliteit (overleg c.v.). De regeling is voor professionele kunstenaars bedoeld maar een samenwerking met amateurkunsten is mogelijk;
■ Oorspronkelijkheid; toon aan dat u een heldere eigen visie heeft over het project en dat uw project een artistieke meerwaarde heeft;
■ Zeggingskracht; beschrijf en onderbouw de artistieke keuzes die u maakt en waarom het project relevant is voor de doelgroep die u wilt bereiken.
c. Zakelijke kwaliteit van het project (3 punten):
■ de financiële onderbouwing, een realistisch budget;
■ bij voorkeur 25% co-financiering (kapitalisatie eigen uren is mogelijk)
■ beschrijf op welke manier er aandacht is voor publiciteit en promotie. De reikwijdte van het publiek, diversiteit en inclusie;
■ geef aan of het project alleen of in samenwerking met partners tot stand komt. En zo ja, met welke partners?

1. De Porceleyne Fles
De Porceleyne Fles is een van de laatste grote zichtbare overblijfselen van het industriële Delft. Sinds de zeventiende eeuw wordt hier Delfts aardewerk geproduceerd en het bedrijf is daarmee een directe verbinding met de ambachtelijke en industriële geschiedenis van de stad. Tegelijkertijd opereert de fabriek in een Delft dat steeds sterker wordt gedomineerd door technologie, kennis en dienstverlening. De locatie biedt daarmee een blik op de vraag hoeveel ruimte er in de moderne stad nog is voor traditionele productie en ambacht.

2. Station
Het voormalige Delftse stationsgebouw uit 1885 laat een heel andere vorm van stedelijke transformatie zien. Het gebouw verloor zijn oorspronkelijke functie als publieke reizigershub en werd onderdeel van een nieuwe, commerciële omgeving met horeca en kantoorruimte. Waar het station ooit dagelijks door grote aantallen reizigers werd gebruikt, is het nu onderdeel van een zorgvuldig vormgegeven en geprivatiseerde stedelijke omgeving. De plek laat zien wat er gebeurt wanneer industrieel en infrastructureel erfgoed wordt opgenomen in de nieuwe economie van de stad

3. Loods van Prysmian
De voormalige loods van kabelproducent Prysmian vertegenwoordigt de periode waarin Delft een belangrijke industriële productiestad was. Kabelproductie en zware industrie bepaalden hier decennialang het werk en het stadsbeeld. Nu de industriële activiteiten grotendeels zijn verdwenen, staat de loods symbool voor de vraag wat er met deze grootschalige bedrijfsgebouwen gebeurt wanneer hun oorspronkelijke functie verdwijnt. De plek vormt daarmee een schakel tussen het industriële verleden en de nieuwe ruimtelijke ontwikkeling van Delft.

4. Leegstaand pand

5. Bacinol2
Bacinol 2 is een voorbeeld van hoe industrieel erfgoed tijdelijk een nieuwe culturele en creatieve betekenis kan krijgen. Het gebouw, dat onderdeel was van de industriële geschiedenis rond de Delftse Schie, werd een plek voor kunstenaars, ontwerpers en creatieve ondernemers. Daarmee werd niet alleen een oud gebouw behouden, maar ontstond ook ruimte voor een andere vorm van ondernemerschap. Bacinol 2 laat zien hoe de creatieve sector een tussenfase kan vormen tussen industrie en de nieuwe stedelijke economie.

6. Pakhuis naast Nieuwe Haven

7. Pakhuis langs Schie (470)
tekst

8. Naast Roeivereniging
tekst

9. DSM (01)
De voormalige Gist- en Spiritusfabriek is een van de meest bepalende industriële complexen uit de Delftse geschiedenis. De fabriek groeide uit tot een omvangrijk productiegebied aan de Schie en bood generaties Delftenaren werk. Met het verdwijnen van de oorspronkelijke productie verandert ook de betekenis van het terrein. De gebouwen en infrastructuur herinneren aan een tijd waarin Delft niet alleen een stad van kennis was, maar ook een stad waar daadwerkelijk op grote schaal werd geproduceerd.
zie ook:
https://www.boei.nl/projecten/grote-kantoor-dsm-delft/

DSM (02)
Het voormalige DSM-terrein laat de overgang zien van grootschalige chemische industrie naar een stad waarin kennis en technologie een steeds grotere rol spelen. Waar hier jarenlang industriële productie plaatsvond, krijgt het gebied geleidelijk nieuwe functies. De locatie is daarmee interessant omdat de verandering niet alleen gaat over het verdwijnen van fabrieken, maar ook over de vraag welke economische activiteiten ervoor in de plaats komen. Het terrein vormt een fysieke overgang tussen het industriële Delft en de hedendaagse innovatie-economie.

DSM (03)
Tekst

DSM (04)
Tekst

10. Kabeldistrict (01)
Het Kabeldistrict is misschien wel een van de duidelijkste voorbeelden van de huidige transitie. Op het voormalige industrieterrein van de Nederlandse Kabelfabriek maakte grootschalige productie plaats voor een gebied dat wordt ontwikkeld voor wonen, werken en stedelijke voorzieningen. Waar ooit kabels werden geproduceerd, ontstaat een nieuwe stadswijk. Het gebied maakt daarmee zichtbaar hoe industriële ruimte in korte tijd verandert in aantrekkelijke stedelijke ontwikkellocatie en welke gevolgen dat heeft voor het karakter en de betaalbaarheid van de stad.

Kabeldistrict (02)
Kabeldistrict heeft veel bedrijven ervoor gehad, zie:
In Delft lag het bedrijf aan de Schie. Vanaf het begin was er – via een draaischijf – spooraansluiting. In 1917 besloeg het terrein 4 hectare. Er reden vier stoomkranen met een hefvermogen van 5 tot 10 ton en een elektrische kraan van 3 ton [2]. Helaas lijken er hiervan geen foto’s bewaard te zijn.
Vanaf 1964 was de Pletterij samen met buurman Spoorijzer betrokken bij de bouw van de “Staalbouwflats” in Delft. Die hadden een stalen in plaats van een betonnen skelet. De Pletterij en Spoorijzer bouwden die stalen skeletten.
In 1966 werd de Pletterij (met 350 werknemers) overgenomen door Nederhorst. Dat nam ook buurman Spoorijzer over en voegde de twee bedrijven per 1 januari 1968 samen tot de Pletterij-Spoorijzer-Delft (PSD). De Staalpoot van het chaotisch bestuurde Nederhorst bleef bedrijven overnemen. In 1969 werden de machinefabriek Braat in Rotterdam, de Nederlandse Kraanbouwmaatschappij in Utrecht en Werkland in Nieuw Weerdinge met de PSD samengevoegd tot de Nederlandse Constructiebedrijven en Machinefabrieken met als afkorting NCM. Begin 1974 ging de NCM Delft (met nog 300 werknemers) dicht. Het terrein van de Pletterij werd overgenomen door de ernaast gelegen Nederlandsche Kabel Fabriek. Er is niets wat aan de Pletterij herinnert.
http://www.industriespoor.nl/PletterijEnthoven.htm

Kabeldistrict (03, zijkant)
Tekst

Kabeldistrict (04, achterkant)
Tekst

Kabeldistrict (05, achterkant)
Tekst

Kabelfabriek (achterkant)
Tekst

11. Lijm & Cultuur (01)
Lijm & Cultuur bevindt zich op een voormalige industriële locatie en laat zien hoe oude productiegebouwen een nieuwe culturele functie kunnen krijgen. De plek biedt ruimte aan kunstenaars, evenementen en creatieve makers, terwijl de industriële architectuur grotendeels onderdeel blijft van de identiteit. Daarmee is het een voorbeeld van hergebruik waarbij het industriële verleden niet volledig wordt uitgewist, maar juist als decor en onderdeel van de nieuwe functie blijft bestaan.

Lijm & Cultuur (02)
Tekst

Lijm & Cultuur (04)
Tekst

Lijm & Cultuur (03)
Tekst

Lijm & Cultuur (05)
Tekst

Lijm & Cultuur (06)
Tekst

12. Energieweg 15
Tekst

13. Surinamestraat
Onderdeel van Machinefabriek Reineveld
De kleine bedrijfs- en werkplaatsen aan de Surinamestraat vormen een veel kleinschaliger beeld van het industriële Delft. Tussen de woonbebouwing zijn plekken ontstaan waar ambachtelijke bedrijven, werkplaatsen en kleine ondernemers hun activiteiten voortzetten. Juist deze plekken vallen gemakkelijk buiten het grote verhaal van de TU Delft en de nieuwe technologische economie. Ze laten zien dat de oude werkstad niet volledig verdwenen is, maar zich op kleine schaal tussen de woningen en nieuwe stedelijke ontwikkelingen handhaaft.

14. Hecht Technology B.V.
Hecht Technology vertegenwoordigt de nieuwe generatie Delftse maakindustrie. Waar de klassieke industrie draaide om grote fabrieken en massaproductie, draait de hedendaagse technologische industrie steeds vaker om gespecialiseerde kennis, precisietechniek en kleinschalige productie. De locatie laat daarmee zien hoe industrie niet simpelweg uit Delft verdwijnt, maar van karakter verandert. De fabriek van vroeger maakt plaats voor een technologische werkplaats waarin kennis en productie steeds dichter bij elkaar komen.

15. Vakwerkhuis
Het Vakwerkhuis vormt een contrast met de grootschalige industrieterreinen en hightechbedrijven. Hier staat juist het ambacht en het werken met de handen centraal. In een stad die zich steeds nadrukkelijker profileert als internationale kennis- en innovatiehub, laat deze plek zien dat praktische vaardigheden en traditionele maakcultuur nog altijd onderdeel zijn van Delft. Het Vakwerkhuis biedt daarmee een ander perspectief op de transitie: niet alleen wat er verdwijnt, maar ook wat zich weet aan te passen en te blijven bestaan.

16. Beest Boulders
Een voormalige industriële fabriekshal aan de Mercuriusweg kreeg in 2026 een nieuwe bestemming als boulderhal. De transformatie laat een andere kant van de Delftse ontwikkeling zien: werkplaatsen die hun productiefunctie verliezen en onderdeel worden van een nieuwe stedelijke vrijetijdseconomie. Tegenover de actieve maakindustrie van de lasersnijder staat hier een gebouw waarin de industriële geschiedenis vooral nog in de architectuur aanwezig is. Samen vormen beide locaties een beeld van de verschuiving van Delft als productiestad naar een stad van kennis, diensten en vrije tijd.

17. Schoorsteen langs Schie
Tekst

18. Tegelmagazijnen
Tekst

19. Laboratorium faculteit werktuigbouwkunde
Tekst

20. Scheepswerf Bocxe
Bij de Delftse Schie ligt Scheepswerf Bocxe, een van de oudste nog actieve scheepswerven van Nederland en inmiddels in handen van de zevende generatie. De werf vertegenwoordigt een directe lijn naar de arbeiders- en industriestad Delft. Tegelijkertijd staat dit familiebedrijf onder druk door strengere milieuregels en de oprukkende woningbouw langs de Schieoevers. Opmerkelijk genoeg draagt de werf zelf bij aan de verduurzaming van de stad door elektrisch aangedreven vaartuigen te bouwen. De locatie laat daarmee zien hoe traditionele industrie probeert te overleven én zich aanpast binnen een snel veranderend Delft.

21. Machinefabriek Mechanica (Schie)
Tekst

22. Laserbeest
In een onopvallend Delfts bedrijfspand bevindt zich een moderne lasersnijder: een kleinschalige productielocatie waar traditioneel vakmanschap en hightech maakindustrie samenkomen. Aan de buitenkant lijkt het pand onderdeel van het industriële Delft van vroeger; binnen wordt gewerkt met technologie die past bij de kenniseconomie van vandaag. De locatie laat zien dat de Delftse maakindustrie niet alleen verdwijnt, maar zich ook vernieuwt. Juist op plekken als deze ontmoeten praktische vakkennis, ondernemerschap en de technische kennis van de TU Delft elkaar.

23. Vervaeke Nederland
Tekst